حتما می دانید که بلاخره پس از 135 ماموریت، پرونده ی شاتل های فضایی یا اتوبوس های فضایی ناسا بسته شد. وسایلی که خیلی ها معتقد اند شگفت انگیز ترین وسایلی هستند که بشر تا به حال ساخته است (البته ساخت آنها به بیش از 30 سال پیش بر می گردد). آخرین پرواز شاتل نیز چند روز قبل توسط شاتل آتلانتیس با موفقیت انجام شد و هم اکنون اتلانتیس در حال انجام ماموریت خود در ایستگاه فضایی بین المللی است. تصمیم پایان کار شاتل ها از طرف ناسا و در راس تصمیم گیرنده ها از طرف رئیس جمهور "باراک اوباما" گرفته شد و دلایل زیادی در این تصمیم گیری نقش داشت، مانند کمبود بودجه، هزینه نگهداری و آماده سازی بالا، فناوری قدیمی و درصد اطمینان کمتر نسبت به سایر وسیله های سفر به فضا، مهاجرت به نسل بعد وسایل پرتاب، و هزار و یک دلیل دیگر.

یک جمله معروف می گوید "هر چیزی که شروعی دارد، پایانی هم دارد" ، پس نباید انتظار داشته باشیم که شاتل ها را برای همیشه ببینیم ، حال هر چه قدر هم که موفق باشند. به هر حال پس از پایان کار شاتل ها راه برای تحقیق و توسعه دیگر وسایل و فناوری های فضایی باز خواهد شد و اوباما هم قول داده است برنامه جدیدش برای ناسا نه تنها سرعت پیشرفت آن را کم نکند بلکه آن را تسریع دهد. برنامه ی 135 تایی شاتل های فضایی شامل دو اتفاق تلخ بود که به کشته شدن 14 فضانورد و نابودی دو شاتل منجر شد. یکی شاتل چلنجر در هنگام پرتاب و یکی شاتل کلمبیا در هنگام فرود. پس این چهارده نفر بیش از بقیه افرادی که از دل و جان برای انجام این ماموریت ها تلاش کرده اند، لایق ستایش و تحسین هستند. در کل شاتل های فضایی در ماموریت های خود بسیار موفق بودند، ماموریت هایی که اکثرا هدفشان بردن تجهیزات و وسایل به فضا بود و از مهمترین آنها می توان به تلسکوپ هابل و قسمت های ایستگاه فضایی اشاره کرد. همان گونه که می دانید تعداد شاتل ها در ابتدا 7 فروند بود و اکنون پس از گذشت بیش از 30 سال و انجام 133 ماموریت موفق و یک ماموریت نیمه موفق، سه فروند از آنها باقی مانده است که به زودی راهی موزه های فضانوردی خواهند شد و برای سال های آینده برای آنها به جز میراثی گرانبها و بازدید کنندگانی که نتیجه علم، تلاش و پشتکار و همدلی را می بینند، چیزی وجود نخواهد داشت.

به نظر من نکته ی مهم در برنامه شاتل، ساخت شاتل ها نیست بلکه برنامه ریزی، بودجه ریزی، تعمیر و نگهداری و آماده سازی آنها برای بیش از 100 پرتاب است. چنان که روسیه (شوروی سابق) نیز برنامه ای مانند شاتل ها داشت و حتی شاتل های روسیه از جهاتی بهتر از شاتل های ناسا بودند ولی شوروی نتوانست مانند ناسا از شاتل هایش استفاده کند و آنها را به یکی از پرکاربرد ترین وسایل فضایی تبدیل کند. البته روسیه در زمینه فضا خود دارای یکی از ایمن ترین و پرکاربرد ترین فضاپیما های موجود است. بدون شک این گونه موفقیت ها بدون وجود توام علم، صنعت، منابع، همکاری، تلاش و پشتکار و برنامه ریزی محقق نمی شوند. شاتل ها بازنشته می شوند ولی میراث آنها باقی می ماند و مانند چراغی راه را برای پیشرفت و جهش های بعدی روشن نگاه می دارند...